Samen werken aan Haarlemmermeer

Onze geschiedenis kenmerkt zich door het bijna onmogelijke mogelijk maken. Haarlemmermeer is een gemeente van pioniers, doeners, dorpen, ondernemers, gezinnen, sterke wijken en gemeenschappen die vooruit willen. Geschiedenis, landschap en vernieuwing versterken elkaar. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers en professionals dragen samen bij aan de kracht van onze gemeente. Als nieuw college bouwen we voort op wat goed gaat in Haarlemmermeer en bereiden we ons voor op de toekomst. Met deze Programmabegroting 2027-2030 bevinden we ons in een overgangsfase. De financiële gevolgen van het coalitieakkoord zijn in deze begroting verwerkt. We zetten in op efficiënter werken in de organisatie. In 2027 werken wij verder uit hoe de voordelen daarvan worden gerealiseerd. De financiële vertaling wordt toegelicht in het hoofdstuk Financiële hoofdlijnen. In deze Programmabegroting 2027-2030 is de programma-indeling gewijzigd. De programma’s en hoofdstukken in het coalitieakkoord sluiten aan op de programma’s in de begroting. Daarmee is beter te volgen hoe de bestuurlijke ambities worden vertaald naar de programma’s.

Veiligheid

Veiligheid krijgt extra aandacht. De groei van Haarlemmermeer brengt kansen met zich mee, maar ook complexere veiligheidsvraagstukken en meer grootstedelijke problematiek. We zien onder meer een toename van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit en een afname van het veiligheidsgevoel. Daarom investeren we in 2027 extra in veiligheid. Team Handhaving & Toezicht wordt de komende vier jaar uitgebreid van 30 naar 42 handhavers en ook Team Openbare Orde en Veiligheid wordt uitgebreid. We versterken de samenwerking tussen boa’s, buurtteams en jongerenwerkers en zetten wijkboa’s in voor betere contacten, meer binding en herkenbaarheid voor inwoners en ondernemers. Preventie, een wijkgerichte aanpak en handhaving gaan daarbij hand in hand.

Bij de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit zetten we sterker in op vroegsignalering en het voorkomen dat jongeren afglijden naar criminaliteit. We willen jongeren weerbaarder maken tegen criminele verleidingen, zowel in de fysieke als in de online leefwereld. Ook versterken we de verbinding tussen jongerenwerk, boa’s en de wijk. Tegelijkertijd hebben we aandacht voor mensen met onbegrepen gedrag. De veiligheids- en overlastproblematiek rond deze groep neemt toe. We willen de veiligheid voor en rond deze personen verbeteren en overlast verminderen. Dat vraagt om goede samenwerking en duidelijke regie bij complexe situaties. Zo werken we aan leefbare wijken waarin zorg en veiligheid met elkaar worden verbonden.

Ondermijnende criminaliteit en georganiseerde misdaad vragen om een stevige en gecoördineerde aanpak. Criminele netwerken maken gebruik van legale structuren, waardoor de grens tussen onder- en bovenwereld vervaagt. De aanwezigheid van Schiphol als internationaal logistiek knooppunt maakt Haarlemmermeer extra kwetsbaar. Daarom blijven we samen met het Rijk, private partijen en andere partners werken aan een integrale aanpak en het opwerpen van barrières tegen criminaliteit. Tegelijk versterken we de lokale veerkracht en samenredzaamheid. Hybride dreigingen, zoals cyberaanvallen op vitale infrastructuur, kunnen de samenleving ernstig verstoren. We investeren daarom in crisisbeheersing, noodsteunpunten en de samenwerking met dorps- en wijkraden. Zo werken we aan een Haarlemmermeer waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners samen bijdragen aan veiligheid en weerbaarheid.

Zorg en onderwijs

In Haarlemmermeer is zorg voor elkaar belangrijk. In eerste instantie zorgen inwoners binnen gezinnen, families, de gemeenschap en de wijk voor elkaar. De gemeente is een vangnet als dit niet genoeg is. Voor 2027 is een nieuw doel de opzet van een Gezinspoli. Dit is een doorontwikkeling van onze huidige aanpak van de Ketenaanpak Kansrijke Start, waarin we ons specifiek richten op (aanstaande) ouders in kwetsbare situaties, om hen tijdig de juiste zorg en ondersteuning te bieden.

Voorkomen van jeugdzorg en voorbereid zijn op de gevolgen van vergrijzing zijn belangrijke prioriteiten. Ook willen we meer grip krijgen op de kosten van de jeugdzorg. De komende periode werken wij aan laagdrempelige ondersteuning in de wijk voor inwoners van 0 tot 100 jaar. Welzijn op Recept is een preventieve aanpak waarbij huisartsen inwoners met psychosociale klachten doorverwijzen naar de sociaal makelaar van MeerWaarde. Door tijdig in te zetten op welzijn wordt zwaardere zorg voorkomen en neemt de druk op de eerstelijnszorg af. De eerdere bezuiniging op jongerenwerk wordt teruggedraaid.

Het Integraal Huisvestingsplan voor scholen blijft leidend. Schoolgebouwen moeten doelmatig, modern, prettig en gezond zijn. Wij streven naar vergroening, verduurzaming en multifunctioneel gebruik.

Werk en inkomen

We willen dat iedereen in Haarlemmermeer kan rondkomen en mee kan doen. Daarom helpen we inwoners bij het vinden van passend werk én ondersteunen we mensen die moeite hebben om rond te komen. Bijvoorbeeld met regelingen voor kinderen, zodat ook zij mee kunnen doen op school, kunnen sporten en andere activiteiten kunnen ondernemen.

Meedoen gaat ook over veranderingen in onze samenleving. Zo willen we dat de overgang naar duurzame energie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. We hebben daarom aandacht voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het verduurzamen van hun woning. Tegelijkertijd zorgt de energietransitie voor nieuw en ander werk en willen we inwoners helpen om ook die kansen te benutten. Haarlemmermeer heeft meer banen dan inwoners. We willen dat zoveel mogelijk inwoners daarvan kunnen profiteren. Daarom verbinden we inwoners, werkgevers en onderwijs en zetten we in op scholing en begeleiding naar werk. Ook statushouders en, waar mogelijk, asielzoekers helpen we actief bij het vinden van werk.

De Meerjarenagenda 2026-2030 voor de arbeidsmarktregio Groot Amsterdam draagt bij aan de gezamenlijke aanpak van arbeidsmarktvraagstukken. Vanuit Haarlemmermeer werken wij mee aan thema’s als de sectorale aanpak, inclusief ondernemen, goed werkgeverschap, scholing, een leven lang ontwikkelen (LLO) en competentiegericht werven.

In onze arbeidsmarktregio zijn drie fysieke locaties: in Amsterdam-Noord, Amstelveen en op Schiphol. In 2027 onderzoeken we de mogelijkheid en haalbaarheid van een fysiek werkcentrum in Hoofddorp en welke dienstverlening we daar kunnen aanbieden.

Mobiliteit

Bereikbaarheid en leefbaarheid zijn nauw met elkaar verbonden. Wij zetten ons in voor goede verbindingen tussen de dorpen en wijken, verbetering van het openbaar vervoer en publieke mobiliteit en maatregelen om verkeersdruk te verminderen. Wij zetten ons met de provincies en de regio in voor een oplossing voor de oost-westverbinding tussen de Bollenstreek en Haarlemmermeer. Hiervoor voeren wij in 2027 een vervolgstudie uit en blijven wij deze verbinding met hoge urgentie agenderen. De komende vier jaar worden flankerende en ontlastende maatregelen gerealiseerd. Ook blijven wij ons inzetten voor besluitvorming over een extra oeververbinding ten zuiden van Lisse, de verbreding van de Elsbroekerbrug (N207) en het doortrekken van de N207 naar de N206.

De parkeerverordening wordt herzien. Wij onderzoeken of parkeernormen kunnen worden gedifferentieerd naar gebruiker. Ook ontwikkelen wij een werkwijze voor het invoeren of uitbreiden van betaald parkeren. Dit kan aan de orde zijn bij een parkeerdruk van meer dan 95 procent en voldoende draagvlak onder bewoners. Wij dringen bij de Vervoerregio Amsterdam en de provincie aan op verbetering van het openbaar vervoer, vooral in de kleine dorpen. Bij het Rijk blijven wij aandringen op snelle besluitvorming over het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp. Daarnaast geven wij prioriteit aan de uitvoering van het Uitvoeringsplan mobiliteit, het Actieplan verkeersveiligheid, het Fietsplan Haarlemmermeer en de verkeersstructuurplannen.

Wonen en ruimtelijke ordening

Woningbouw

Wonen is een van de grootste uitdagingen. Het college zet erop in dat mensen in onze gemeente prettig kunnen wonen, ongeacht hun levensfase. In 2027 geven wij maximale prioriteit aan de woningbouwopgave en de afspraken uit de Woondeal. Waar we mogelijkheden zien voor versnelling versnellen we. Daarbij is aandacht voor voldoende betaalbare woningen en woningen voor ouderen, starters en mensen met een zorgbehoefte. Daarvoor gaan we komend jaar het gesprek aan met ontwikkelaars en de raad over keuzes maken en prioritering, niet alles kan tegelijk.

Woonbeleid

We willen dat er in Haarlemmermeer een passende woning is voor mensen in verschillende fases van hun leven: voor de jongere die eindelijk op zichzelf wil, het stel dat meer ruimte zoekt voor een gezin en ouderen die kleiner en veiliger willen wonen. Daarom bouwen we verschillende soorten woningen en is bij nieuwe woningbouwprojecten het uitgangspunt dat minimaal twee derde betaalbaar is, waarvan 30% sociale huur. Zo zorgen we voor meer keuze en stimuleren we de doorstroming.

Tegelijkertijd vormt het volle elektriciteitsnet een steeds grotere uitdaging voor onze woningbouwambities. Nieuwe woningen hebben elektriciteit nodig en de vraag naar stroom blijft groeien. Daarom zetten we vol in op de aanpak van netcongestie, zodat woningbouw, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen zich kunnen blijven ontwikkelen.

In 2027 passen wij de huisvestingsverordening aan naar aanleiding van de evaluatie van het puntensysteem in 2026 en de Wet versterking regie volkshuisvesting. Verder staan wij open voor bouwinitiatieven uit de samenleving. Deze beoordelen we integraal vanuit een ‘ja-het-kan-houding’, binnen de ruimtelijke randvoorwaarden en de gewenste kwaliteit.

Ruimtelijke ontwikkelingen

Komend jaar evalueren en actualiseren wij het datacenterbeleid. Doel is om onze schaarse ruimte toekomstbestendig te verdelen en duidelijke kaders te stellen voor nieuwe ontwikkelingen. Tegelijk starten wij met de actualisatie van de Omgevingsvisie Haarlemmermeer. Daarbij brengen wij ook alle beleidsstukken op het gebied van ruimtelijke ordening in kaart. Vervolgens bespreken wij welke regels kunnen worden geschrapt en welke regels verduidelijkt moeten worden.

Daarnaast werken wij aan de Nota van Uitgangspunten (NvU) Schiphol en zetten wij in op de ontwikkeling van het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan Schiphol. Hiermee borgen wij de belangen van Haarlemmermeer in de ruimtelijke ontwikkeling rondom Schiphol en in de regio.

Kwaliteit fysieke leefomgeving

Een aantrekkelijke en gezonde gemeente vraagt om een goed onderhouden en veilige openbare ruimte. Wij zorgen voor tijdig onderhoud van wegen, groen, riolering en verlichting, zodat de buitenruimte schoon, heel en functioneel blijft voor onze inwoners.

Wij vergroenen de openbare ruimte jaarlijks met 3.500 m² en investeren in goed beheer van bomen, plantsoenen en bermen, onder meer door het voorkomen en bestrijden van wortelvorming onder wegen en fietspaden. Dit vergroenen levert ook een bijdrage aan het beperken van wateroverlast en hittestress en versterkt de biodiversiteit.

Wij werken aan het landelijke VANG-programma en de doelstelling ‘Nederland circulair in 2050’. Haarlemmermeer heeft de recycledoelstelling van 60 procent in 2025 met 63 procent al gehaald. Tegelijkertijd is er ruimte voor verbetering: wij zetten in op minder restafval en schonere grondstofstromen voor PBD en GFT.

Bij het onderhoud en de inrichting van de openbare ruimte werken we aan een klimaatbestendige leefomgeving. We richten ons daarbij op het voorkomen en beperken van wateroverlast, hitte en droogte en verbinden dit waar mogelijk met wijkvernieuwingsprojecten. We werken verder aan ons klimaatadaptatiebeleid en willen beter meten wat onze maatregelen opleveren. Daarom gaan we, zoals aangekondigd in de Energie- en Klimaatmonitor, meer concrete doelen stellen en de voortgang beter volgen. Ook blijven wij zorgen voor adequaat beheer van grondwater, hemelwater en afvalwater.

Economische zaken

Haarlemmermeer is een belangrijke economische gemeente. Wij voeren de Economische Koers uit langs de doelstellingen van een diversere, duurzamere, circulaire, innovatievere en socialere economie, met efficiënt ruimtegebruik. Wij zetten in op toekomstbestendige werklocaties die economie en werkgelegenheid versterken. Nieuwe locaties moeten goed bereikbaar zijn en aansluiten bij de behoeften van ondernemers. Waar mogelijk combineren wij functies om levendige gebieden te creëren. Wij werken samen met ondernemers via het Haarlemmermeers Ondernemers Platform en hebben daarbij specifiek aandacht voor het Midden- en Klein Bedrijf (MKB).

Wij onderzoeken de haalbaarheid en best passende uitwerking van een gemeentebreed ondernemersfonds.. Het fonds moet de organisatiegraad en samenwerking tussen ondernemers, gemeente en partners versterken en bijdragen aan de kwaliteit, sociale veiligheid, uitstraling en vergroening van winkel- en werklocaties.

De ontwikkeling van Schiphol moet in balans zijn met gezondheid, leefbaarheid en brede welvaart. Wij behartigen de belangen van Haarlemmermeer richting het Rijk, de betrokken ministeries, de Bestuurlijke Regie Schiphol en andere relevante partijen. Daarnaast zetten wij ons in voor het behoud en de ontwikkeling van bestaande bedrijven en voor het selectief aantrekken van innovatieve bedrijven.

Meedoen en ontmoeten

Sport en cultuur bieden inwoners plezier, ontspanning en mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Ze brengen mensen samen en dragen bij aan gezondheid, welzijn en verbondenheid in onze dorpen en wijken. Wij willen dat inwoners van alle leeftijden kunnen sporten, bewegen en deelnemen aan cultuur. Daarbij hebben wij extra aandacht voor mensen die drempels ervaren, waaronder inwoners met een beperking.

Wij willen meer inwoners blijvend in beweging krijgen. Daarvoor werken wij samen met sportverenigingen, commerciële sportaanbieders, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Wij benutten hun kennis om het aanbod beter te laten aansluiten bij de behoeften van inwoners. In 2027 leggen wij aan de raad voor hoe wij de sportinfrastructuur met de groei van de gemeente op niveau houden. Wij zetten in op toekomstbestendige binnen- en buitenaccommodaties, een betere benutting van voorzieningen en een omgeving die uitnodigt tot bewegen en recreëren.

Kunst en cultuur geven ruimte aan creativiteit, talentontwikkeling en ontmoeting. Wij stimuleren een gevarieerd en toegankelijk aanbod voor jong en oud, met aandacht voor lokale initiatieven, onze identiteit en ons erfgoed. Cultureel ondernemerschap en samenwerking helpen om dit aanbod te versterken. Samen met culturele instellingen onderzoeken wij hoe voorzieningen intensiever en voor meerdere doeleinden kunnen worden gebruikt. Voor de schouwburg in Hoofddorp kijken wij daarbij ook naar mogelijkheden om meer eigen inkomsten te verwerven.

Wij versterken de verbindingen tussen sport, cultuur, onderwijs, zorg en welzijn. Daarmee ondersteunen wij ontmoeting, maatschappelijke deelname en het vroegtijdig signaleren van problemen. Wij onderzoeken of de beschikbare middelen doelmatig en doeltreffend worden besteed en hoe samenwerking en het voorkomen van dubbel aanbod daaraan kunnen bijdragen. Daarbij maken wij inzichtelijk welke inwoners wij bereiken, of zij blijvend deelnemen en welke resultaten onze inzet oplevert.

Bestuur, samenleving en publiekscontact

Wij kiezen voor een nuchter, uitvoeringsgericht en aanspreekbaar bestuur. Inwoners en ondernemers moeten weten waar zij aan toe zijn en kunnen vertrouwen op duidelijke afspraken en zorgvuldig genomen besluiten. Wij passen regels menselijk en met oog voor de bedoeling toe, binnen de wettelijke en beleidsmatige grenzen. Wij communiceren tijdig en begrijpelijk over onze keuzes en zorgen dat de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol goed kan vervullen.

Onze prioriteit ligt bij de uitvoering. Wij onderzoeken hoe de gemeentelijke organisatie slimmer en eenvoudiger kan werken, met minder bureaucratie en onnodige stappen. Ook de ondersteuning van het dagelijks bestuur maakt daarvan deel uit. De opbrengsten zetten wij in voor verlichting van de werkdruk, betere dienstverlening en uitvoering van bestaand beleid.

Wij willen dat inwoners en ondernemers gemakkelijk, snel en goed worden geholpen. Digitaal contact is het uitgangspunt, met telefonisch contact waar dat nuttig is en persoonlijk contact waar dat nodig is. Wij werken toe naar één digitaal overzicht waarin inwoners en ondernemers hun meldingen en de afhandeling daarvan kunnen volgen. In het nieuwe raadhuis komt een serviceplein waar zij op bepaalde tijden zonder afspraak terechtkunnen.

Wij geven ruimte aan maatschappelijke initiatieven en betrekken inwoners en ondernemers bij keuzes die hen raken. Vooraf maken wij duidelijk waarover zij kunnen meepraten en welke grenzen gelden. Participatie moet bijdragen aan betere besluiten en uitvoerbare plannen. Wij beoordelen de resultaten en de inzet die daarvoor nodig is.

Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ontwikkelen wij het ‘verhaal van Haarlemmermeer’. Daarin verbinden wij onze identiteit met een duidelijke toekomstvisie op wonen, werken, samenleven en het gebruik van onze ruimte. Dit verhaal geeft richting aan beleid, samenwerking en uitvoering en maakt herkenbaar waar Haarlemmermeer voor staat en naartoe wil.

Financiën

We blijven een gemeente met gezonde financiële positie. De financiële gevolgen van het coalitieakkoord zijn verwerkt in deze Programmabegroting 2027-2030. Overschrijdingen of nieuw beleid worden opgelost binnen de programma’s. In 2027 werken we de financiële afspraken verder uit. De financiële vertaling en de financiële positie van de gemeente worden toegelicht in het hoofdstuk Financiële hoofdlijnen.

De komende periode werken wij aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Haarlemmermeer.