Beleidsdoel B: Het zorg dragen voor financiële bestaanszekerheid van inwoners
Wat willen wij bereiken?
Inwoners hebben als onderdeel van bestaanszekerheid recht op een bestaansminimum om te kunnen voorzien in hun levensonderhoud. Hierbij ondersteunen we inwoners ook bij de aanpak van schulden.
Dit beleidsdoel heeft vooral raakvlak met twee van de vier overkoepelende thema’s in het sociaal domein: bestaanszekerheid herstellen en kansengelijkheid vergroten.
Wat gaan wij daarvoor doen?
Vaste activiteiten
activiteit | toelichting | taakveld |
|---|---|---|
Bieden van algemene bijstand door uitkeringen (levens-onderhoud) | We verstrekken bijstandsuitkeringen op basis van de Participatiewet om het inkomen van onze inwoners aan te vullen tot het sociaal minimum. Voor inwoners die kunnen werken is beleidsdoel A erop gericht om hen uit de bijstand te begeleiden naar financiële zelfstandigheid. | 6.3 |
Bieden van aanvullende inkomens-ondersteuning (bijzondere bijstand en minimaregelingen) | Voor inwoners met een laag inkomen bieden wij extra inkomensondersteuning. Dit doen wij door middel van bijzondere bijstand, de individuele inkomenstoeslag en onze minimaregelingen. Het minimabeleid is erop gericht dat volwassenen en kinderen in onze gemeente, ongeacht hun financiële situatie, goed kunnen meedoen in de samenleving. | 6.3 |
Toezicht houden op rechtmatig gebruik | We houden toezicht op het rechtmatig gebruik van de bijstandsuitkeringen. Op het gebied van terug- en invorderingen bieden we maatwerk en kijken we samen met de inwoner wat haalbaar is. Hiervoor volgen wij de kaders over vertrouwen en maatwerk van het wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid met als beoogde inwerkingtredingsjaar 2027. | 6.3 |
Bieden van schuldhulp-verlening | We bieden schuldenpreventie en schuldhulpverlening aan inwoners (ook inwoners met een onderneming) die dit nodig hebben. De intake, stabilisatie en nazorg voeren wij voor inwoners uit. Verder Groep voert de overige onderdelen van de schuldhulpverlening voor inwoners uit. De schuldhulpverlening voor ondernemers wordt uitgevoerd door een gespecialiseerde organisatie. | 6.3 |
Samenwerking met maatschappelijke partners rondom armoede & schulden | We werken nauw samen met onze maatschappelijke partners voor onze dienstverlening op het gebied van armoede en schulden. Dit doen we onder andere via de alliantie Samen Sterker Haarlemmermeer. De vrijwilligers en medewerkers van de hulporganisaties bieden onze inwoners noodzakelijke hulp op individueel niveau, zoals persoonlijke hulp bij (kleine) schulden, financiële administratie en het aanvragen van regelingen. De ondersteuning van de partners vormt een aanvulling op onze gemeentelijke dienstverlening en versterkt de financiële zelfstandigheid van onze inwoners. | 6.3 |
Activiteiten in 2027
activiteit | onderwerp | toelichting |
|---|---|---|
Implementeren maatregelen Participatiewet in Balans | Resultaat | We voldoen tijdig aan de wettelijke vereisten die de Participatiewet in balans met zich meebrengt in ons beleid en uitvoering. |
Inhoud | In 2027 treden de laatste wetswijzigingen van het eerste spoor van de Participatiewet in Balans in werking. Het gaat hierbij onder andere om de mogelijkheid voor het invoeren van een bufferbudget en verdere automatisering van de uitkeringsadministratie. Hiervoor passen we ons beleid aan. De maatregelen van de Participatiewet in balans maken de wet minder stringent en humaner en sluiten beter aan op de omstandigheden en mogelijkheden van individuele inwoners. In de komende jaren richten het tweede en derde spoor van de Participatiewet in balans zich op een fundamentele herziening van het stelsel en het versterken van de vakkundigheid. | |
Financiën | We betalen dit uit de reguliere begroting (taakveld 6.3). | |
Bieden van brede ondersteuning aan gedupeerde inwoners Kinderopvang-toeslagenaffaire | Resultaat | De brede ondersteuning heeft bijgedragen aan het emotioneel herstel en het realiseren van een nieuwe start voor gedupeerde inwoners van de kinderopvangtoeslagenaffaire in Haarlemmermeer. |
Inhoud | Onze brede ondersteuning is een aanvulling op de Rijkshulp en schadevergoedingen die gedupeerde inwoners ontvangen. Op grond van vijf leefgebieden binnen het sociaal domein verzamelen wij de hulpvragen, maken wij met de inwoner een plan van aanpak, verwijzen we warm door naar de juiste hulpverleners binnen en buiten de gemeente en bieden wij nazorg. In 2027 zal het vooral gaan om nazorgtrajecten. | |
Financiën | We betalen deze activiteit uit speciale uitkeringen (SPUK) die de gemeente ontvangt in het kader van de brede ondersteuning voor gedupeerden van de toeslagenaffaire (taakveld 6.3). | |
Uitvoering geven aan plan van aanpak Armoede en schulden | Resultaat | Het voorkomen en bestrijden van armoede en schulden voor onze inwoners op basis van een integrale aanpak. Inwoners weten de weg naar ons aanbod te vinden, kennen het ondersteuningsaanbod dat goed aansluit op de behoeften van onze inwoners. |
Inhoud | We geven uitvoering aan onze aanpak voor armoede en schulden, die in 2026 wordt afgerond en aansluit bij het coalitieakkoord 2026-2030. Met de aanpak geven wij lokale invulling aan het Nationaal Programma Armoede & Schulden. De ingezette regelingen en activiteiten sluiten in het kader van integraliteit goed op elkaar aan, zodat werkvelden en -domeinen elkaar versterken en een maximaal effect behalen. Dit doen we nadrukkelijk samen met onze samenwerkingspartners. | |
Financiën | We betalen dit uit de reguliere begroting (taakveld 6.3). | |
Zelf uitvoeren vroegsignalering | Resultaat | Met het zelf uitvoeren van de vroegsignalering voor schuldhulpverlening bereiken we eerder meer inwoners om grotere schulden te voorkomen. |
Inhoud | In 2027 komen we met voorstellen hoe we vroegsignalering in Haarlemmermeer kunnen vormgeven. | |
Financiën | We betalen dit uit de reguliere begroting (taakveld 6.3). |
BBV indicatoren
Figuur 38
Personen met een bijstandsuitkering
Uit de grafiek Personen met een bijstandsuitkering blijkt dat Haarlemmermeer ongeveer hetzelfde aantal personen met een bijstandsuitkering heeft als de vergelijkingsgroep. In vergelijking met de rest van Nederland doen we het goed.
Indicatoren Haarlemmermeer
Figuur 39
Instroom uitkeringen per jaar
Op de instroom in de bijstand hebben we weinig invloed. Als de conjunctuur aantrekt zien we over het algemeen minder instroom. Een andere verklaring voor de toename van de instroom van inwoners in de bijstand is de landelijke trend waarbij het aantal bijstandsuitkeringen stijgt en de hogere taakstelling voor Haarlemmermeer voor het huisvesten van statushouders.
Wat mag het kosten?
Tabel 26
(Bedragen × € 1.000) | JR2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Beleidsdoel B: Het zorg dragen voor financiële bestaanszekerheid van inwoners. | Baten | 42.128 | 42.169 | 42.169 | 42.169 | 41.869 | 41.869 |
Lasten | 53.900 | 55.462 | 56.178 | 56.170 | 55.870 | 55.870 | |
Saldo | -11.772 | -13.293 | -14.009 | -14.001 | -14.001 | -14.001 |
Uitsplitsing baten en lasten naar taakveld
(Bedragen × € 1.000) | JR2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1.2 Openbare orde en veiligheid | 35 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 |
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 503 | 300 | 300 | 300 | 0 | 0 |
6.3 Inkomensregelingen | 41.585 | 41.849 | 41.849 | 41.849 | 41.849 | 41.849 |
6.5 Arbeidsparticipatie | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Baten | 42.128 | 42.169 | 42.169 | 42.169 | 41.869 | 41.869 |
1.2 Openbare orde en veiligheid | 30 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 |
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 435 | 300 | 300 | 300 | 0 | 0 |
6.3 Inkomensregelingen | 53.062 | 54.788 | 55.502 | 55.493 | 55.493 | 55.493 |
6.5 Arbeidsparticipatie | 373 | 354 | 356 | 357 | 357 | 357 |
Lasten | 53.900 | 55.462 | 56.178 | 56.170 | 55.870 | 55.870 |
Saldo van baten en lasten (B-L) | -11.772 | -13.293 | -14.009 | -14.001 | -14.001 | -14.001 |
Toelichting op de verschillen ten opzichte van het voorgaande jaar
Verschillen ten opzichte van de gewijzigde begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|
Baten | ||||
1. Hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagaffaire | - | - | -300 | - |
Overig | - | - | - | - |
Totaal Baten | - | - | -300 | - |
Lasten | ||||
1. Gewijzigde verdeling van personeelslasten | -1.110 | - | - | - |
2. Hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagaffaire | - | - | 300 | - |
3. Participatiewet in Balans | 249 | - | - | - |
Overig | 145 | 8 | - | - |
Totaal Lasten | -716 | 8 | 300 | - |
Baten | |
|---|---|
1. | Voor de erkend gedupeerde ouders, erkend gedupeerde kinderen en erkend gedupeerde ex-partners geldt dat ze zich nog tot 1 september 2027 bij de gemeente kunnen melden voor de brede ondersteuning. Die brede ondersteuning heeft een wettelijke termijn van een half jaar intake en plan van aanpak en daarna twee jaar nazorg. Dat betekent dat de laatste nazorg in het eerste halfjaar van 2030 geleverd zal worden. Tot en met het eerste halfjaar van 2030 zullen er dus nog kosten voor de uitvoering gemaakt worden. De regeling is verlengd tot en met 2030 en wordt budgetneutraal bij de Voorjaarsrapportage 2027 geraamd (taakveld 6.23). |
Lasten | |
1. | Door aanpassingen in de verdeling van personeel over de beleidsdoelen is de doorbelasting naar dit beleidsdoel hoger geworden (taakveld 6.3). |
2. | Zie voor een toelichting op de hogere lasten van de hulp aan gedupeerden kinderopvang-toeslagaffaire de toelichting opgenomen bij de baten (taakveld 6.23). |
3. | Vanwege een budgetoverheveling bij de Najaarsrapportage 2025 zijn er in 2026 extra middelen beschikbaar voor de implementatie van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Daarnaast verminderen de middelen voor het invoeren van Participatiewet in Balans jaarlijks. Hierdoor zijn er vanaf 2027 bijna geen middelen meer beschikbaar (taakveld 6.3). |
Beïnvloedbaarheid lasten uitgedrukt in %
Figuur 40
Toelichting
Beïnvloedbaar
De beïnvloedbare lasten zijn kosten voor schuldhulpverlening en de lokale minimaregelingen.
Niet beïnvloedbaar
De niet-beïnvloedbare lasten zijn bijvoorbeeld de bijstandsuitkeringen en de wettelijke bijzondere bijstand.
Middellange termijn beïnvloedbaar
De lasten die op middellange termijn zijn te beïnvloeden betreffen grotendeels de collectieve aanvullende zorgverzekering voor de minima in het kader van de bijzondere bijstand.